MUHASEBE

Bilançoyu Neden ve Nasıl Okumalıyız?

Bilanço nasıl okunmalı? Nasıl incelemeli ve nasıl karar vermeliyiz?

İster girişimci olup kendi şirketimizi kuralım; ister kurulu bir şirketi satın alıp, patron koltuğuna oturmaya hazırlanalım; her iki durumda da, bilançoyu okuyabilmeliyiz.

Bilançoyu okuyabilme, şirketin ne kadar kar ya da zarar ettiğini anlamaktan farklıdır. Kar/Zarar tabloları, bize sadece şirketin finansal resminin yarısını gösterir. Bilanço ise, şirketin finansal resminin tümünü görmemizi sağlar.

Örneğin; ABC Şirketini satın almak istiyoruz ve kar/zarar tablosunu inceliyoruz. Kar/Zarar tablosu bize; şirketin yıllık cirosunun 1 Milyon TL. olduğunu, giderlerinin 250.000 TL. olduğunu anlatsın. 1 Milyon TL. – 250.000 TL. = 750.000 TL. kar, bizde şirketin işlerinin çok iyi olduğu algısı oluşturacaktır. Aslında bu algı, yanıltıcıdır. Çünkü, Kar/Zarar tablosunda, sadece şirketin cirosu ve giderleri gösterilir. Şirketin bankaya olan borçları, ödenmemiş vergi borçları gibi borçları ve şirkete ait önemli verileri, Kar/Zarar tablosunda göremeyiz. İşte bu yüzden, şirkete ait bilançoyu görüp, okumak gerekir.

Peki, bilanço nedir?

Bilanço finans kitaplarında; “Bir işletmenin belirli bir tarihte sahip olduğu varlıklar ile bu varlıkların finanse edildiği kaynakları gösteren bir mali tablodur.” diye anlatılırken; biz kısaca, bilanço, şirketin mali yapısının anlık fotoğrafıdır.” diyebiliriz. Başka bir şekilde anlatılmak istersek; tıpta kullanılan röntgen filmine benzer işlevi olan ve şirketin yaşamsal döngüsü hakkında bize bilgi veren bir “mali röntgen filmi”dir, diyebiliriz.

Bilanço, bir denklik kurma olayıdır. Bu denklik, şirketin varlık, borç ve yükümlülükleri arasında kurulur. Bu denkliği şu şekilde gösterebiliriz:

Varlıklar = Borçlar + Yükümlülükler

Bilanço, muhasebenin temel mantığından dolayı, her iki tarafı birbirine eşit olan, “temel muhasebe denklemi” şeklinde olan, iki taraflı bir sunum formatındadır. Bu formatın tarafları ise; “Aktif” ve “Pasif” bölümleridir.

 

Bilanço

Tarih (31/12/20XX)

———————————I—————————————

Dönen Varlıklar                  I Kısa Vadeli Yükümlülükler

Duran Varlıklar                 I  Uzun Vadeli Yükümlülükler

I  Özkaynaklar

I

————————————————————————

Aktif                         =           Pasif

(Varlıklar)                              (Kaynaklar)

(Alacaklar)                                (Borçlar)

 

Aktif bölümü, şirketin sahip olduğu varlıkları gösterir iken; Pasif bölümü ise aktif bölümde yazılı olan  şirkete ait varlıkların nasıl finanse edildiğini anlatır. Bilançonun Aktif bölümü, dönen varlıklar ve duran varlıklar diye iki ana başlıktan oluşurken; Pasif bölümü ise, Kısa Vadeli Borçlar, Uzun Vadeli Borçlar ve Öz Kaynaklar olmak üzere, üç ana başlıktan oluşur.

Dönen Varlıklar; nakit ya da bir yıl içinde nakde çevrilebilir olan her şeyi içerir.

Dönen Varlıklar;

1- Parasal Değerler

2- Finansal Değerler

3- Ticari Alacaklar

4- Stoklar

5- Diğer Dönen Varlıklar, kalemlerinden oluşur.

Duran Varlıklar bölümü; nakde çevrilmesi düşünülmeyen ya da 1 yıldan daha uzun bir sürede çevrilmesi gereken varlıkları gösterir.

Bunlar;

1– Maddi Duran Varlıklar

2– Maddi Olmayan Duran Varlıklar

3– Finansal Yatırımlar

4– Diğer Duran Varlıklar,  kalemleridir.

 

Pasif bölümde yazılı olan maddeler ise bize şirketin yaşamsal döngüsü için ihtiyaç duyduğu varlıkları, şirketin hangi yollarla finanse ettiğini bize anlatır. Şirket, kendi varlıklarını ya özkaynakları ile ya da yabancı kaynaklarla temin eder. Yabancı kaynaklar vadelerine göre; kısa vadeli kaynaklar ya da uzun vadeli kaynaklar olarak  adlandırılır. Yabancı kaynaklar özlerinde, herkes borcunu talep ettiği anda, nakit karşılığını bulup çıkarmamız gereken kalemlerdir.

Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar, aşağıdaki kalemlerden oluşur;

1- Ticari borçlar

2- Finansal Borçlar

3- Dönem Karı Vergi Yükümlülüğü

4- Diğer Kısa Vadeli Borçlar.

Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar ise;

1- Ticari Borçlar

2- Finansal Borçlar

3- Ertelenmiş Vergi Yükümlülüğü

4- Diğer Uzun Vadeli Borçlar, şeklinde sınıflandırılmıştır.

Özkaynaklar;

1- Ödenmiş Sermaye

2- Geçmiş Yıllar Karları

3- Net Dönem Karı’ndan oluşur ve şirketin gerçek değerini verir.

 

Bilançolar, biçimsel olarak ya “Hesap Tipi” ya da “Rapor Tipi” olmak üzere iki farklı biçimde düzenlenebilir. Biçimsel farklılık olsada her iki bilanço şeklide, aynı durumu ifade eder.

Aslında, sadece bilançoyu okumakta yeterli değildir. Bilanço kadar önemli olan şirkete ait bütün diğer mali tablolarını da görmek ve analiz etmek, şirket hakkında daha fazla bilgiye sahip olmamızı sağlar. Şirket hakkında yeterli bilgiye sahip olmamız ise; şirket için vereceğimiz kararların, daha doğru kararlar olması açısından önemlidir.

Okuduğunuz bilançoların, size yol gösterici olması dileğiyle…

Saygılarımla,

Dilek ÖZCANLI, SMMM

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Etiketler
Devamını Göster

Related Articles

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Close
Theoren Fleury Jersey